Yumurtalık Kisti Belirtileri

Yumurtalık kisti, yumurtalıklarda oluşan ve çoğunlukla içi sıvı dolu olan keseciklere verilen addır. Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık görülür ve birçok yumurtalık kisti herhangi bir belirtiye yol açmadan kendiliğinden kaybolabilir. Bununla birlikte kistin büyüklüğü, türü, bulunduğu bölge ve hormonlarla ilişkisi farklı belirtilere neden olabilir.

Bu yazıda yumurtalık kisti belirtileri, hangi durumlarda doktora başvurulması gerektiği, kist ağrısının nasıl hissedilebileceği ve tanı sürecinde kullanılan yöntemler hakkında bilgi bulabilirsiniz. Şiddetli ya da aniden başlayan belirtilerde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Yumurtalık kisti nedir?

Yumurtalık kisti, bir veya iki yumurtalık üzerinde ya da içinde gelişebilen, çoğunlukla sıvı içeren oluşumdur. Adet döngüsü sırasında meydana gelen normal değişiklikler sonucunda oluşan fonksiyonel kistler en sık görülen kist türüdür. Bu kistler genellikle iyi huyludur ve birkaç hafta veya ay içinde kendiliğinden ortadan kalkabilir.

Bunun dışında endometriozisle ilişkili endometrioma, dermoid kist ve kistadenom gibi farklı kist türleri de görülebilir. Kistin türünü ve takip gerekip gerekmediğini yalnızca doktor muayenesi ve görüntüleme yöntemleriyle değerlendirmek mümkündür.

Yumurtalık kisti belirtileri nelerdir?

Küçük boyutlu yumurtalık kistleri çoğu zaman belirti vermez. Belirti ortaya çıktığında ise şikâyetlerin şiddeti kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen yumurtalık kisti belirtileri şunlardır:

• Alt karın veya kasık bölgesinde ağrı
• Karında dolgunluk, baskı veya şişkinlik hissi
• Adet düzensizliği
• Normalden daha ağrılı veya yoğun adet kanaması
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
• Sık idrara çıkma veya idrar yaparken baskı hissi
• Bağırsak hareketleri sırasında ağrı veya kabızlık
• Bel ve uyluklara yayılan ağrı
• Karın bölgesinde gözle görülür büyüme
• Bulantı, kusma ve genel rahatsızlık hissi

Kasık ve alt karın ağrısı

Yumurtalık kistine bağlı ağrı çoğunlukla alt karın bölgesinde, sağda veya solda hissedilir. Ağrı sürekli olabileceği gibi aralıklı da görülebilir. Bazı kişilerde kistin bulunduğu tarafta baskı, batma veya ağırlık hissi oluşur. Kist büyüdükçe çevre dokulara baskı yaparak ağrının artmasına neden olabilir.

Özellikle hareket etmekle, egzersizle veya cinsel ilişkiyle artan kasık ağrısı dikkate alınmalıdır. Ancak kasık ağrısının tek nedeni yumurtalık kisti değildir; idrar yolu hastalıkları, bağırsak sorunları, enfeksiyonlar ve farklı jinekolojik durumlar da benzer şikâyetlere yol açabilir.

Adet düzensizliği ve kanama değişiklikleri

Bazı yumurtalık kistleri hormon üretimini veya adet döngüsünü etkileyebilir. Bu durumda adetlerin gecikmesi, beklenenden erken gelmesi, normalden uzun sürmesi veya ara kanama görülmesi mümkündür. Adet kanamasının normalden daha yoğun olması ya da şiddetli adet sancılarının ortaya çıkması da değerlendirilmesi gereken belirtilerdendir.

Tek başına adet gecikmesi yumurtalık kisti anlamına gelmez. Gebelik, stres, kilo değişiklikleri, tiroit hastalıkları ve hormonal dengesizlikler de adet düzenini etkileyebilir.

Karında şişkinlik ve baskı hissi

Büyük boyutlu kistler karın içinde yer kaplayarak şişkinlik, dolgunluk veya erken doyma hissine neden olabilir. Bazı kişiler kıyafetlerinin karın bölgesinde daha sıkı olduğunu fark edebilir. Şişkinlik uzun süre devam ediyorsa veya giderek artıyorsa jinekolojik muayene yapılması önemlidir.

Cinsel ilişki sırasında ağrı

Yumurtalık kisti bulunan bazı kişilerde cinsel ilişki sırasında, özellikle derin penetrasyonla birlikte kasık veya alt karın ağrısı görülebilir. Bu belirti kistin konumuna, büyüklüğüne ve çevre dokular üzerindeki baskısına bağlı olabilir. Cinsel ilişki sırasında tekrarlayan ağrı normal kabul edilmemeli ve nedeninin araştırılması için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Yumurtalık kisti belirtileri ne zaman acil kabul edilir?

Yumurtalık kisti nadiren kendi etrafında dönebilir veya yırtılarak karın içine kanama ve sıvı sızmasına yol açabilir. Bu durumlar acil değerlendirme gerektirebilir. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa vakit kaybetmeden acil sağlık hizmeti alınmalıdır:

• Aniden başlayan ve çok şiddetli kasık veya karın ağrısı
• Şiddetli ağrıyla birlikte bulantı ve kusma
• Bayılma, baş dönmesi veya belirgin halsizlik
• Soğuk terleme, çarpıntı veya bilinç bulanıklığı
• Yüksek ateş
• Karında hızla artan şişlik ve hassasiyet
• Yoğun veya olağan dışı vajinal kanama
• Gebelik şüphesiyle birlikte tek taraflı şiddetli kasık ağrısı

Bu belirtiler yalnızca yumurtalık kistine bağlı olmayabilir. Dış gebelik, apandisit, pelvik enfeksiyon veya başka acil durumlar da benzer şikâyetlere neden olabilir.

Yumurtalık kisti belirtileri ve olası nedenleri

Yumurtalık kisti nasıl teşhis edilir?

Yumurtalık kistinin tanısında öncelikle kişinin şikâyetleri, adet düzeni, gebelik ihtimali ve tıbbi geçmişi değerlendirilir. Ardından jinekolojik muayene yapılabilir. En sık kullanılan görüntüleme yöntemi ultrasonografidir. Vajinal ultrason, kistin boyutunu, içeriğini ve yapısını daha ayrıntılı incelemeye yardımcı olabilir.

Gerekli görüldüğünde gebelik testi, kan testleri, hormon testleri, manyetik rezonans görüntüleme veya bilgisayarlı tomografi istenebilir. Kistin kötü huylu olma ihtimali değerlendirilirken kişinin yaşı, menopoz durumu, kistin ultrason bulguları ve klinik belirtileri birlikte ele alınır.

Yumurtalık kisti tedavisi nasıl yapılır?

Tedavi, kistin türüne, boyutuna, belirtilere ve kişinin yaşına göre belirlenir. Belirti vermeyen ve basit görünümlü küçük kistler çoğu zaman yalnızca takip edilir. Doktor, belirli bir süre sonra kontrol ultrasonu önerebilir.

Adet düzensizliği veya ağrı gibi şikâyetlerde ilaç tedavisi uygulanabilir. Hormon içeren bazı doğum kontrol yöntemleri yeni fonksiyonel kistlerin oluşma riskini azaltabilir; ancak mevcut kisti her zaman ortadan kaldırmaz. Büyük, kalıcı, karmaşık yapıda veya ciddi belirtiye neden olan kistlerde cerrahi tedavi gündeme gelebilir.

Hiçbir ilaç, bitkisel ürün veya evde uygulanan yöntem doktor değerlendirmesinin yerine geçmez. Özellikle kistin küçülmesi amacıyla kullanılan kontrolsüz ürünler istenmeyen etkilere yol açabilir.

Yumurtalık kisti olanlar nelere dikkat etmeli?

• Adet tarihlerini, kanama miktarını ve ağrı şiddetini düzenli olarak not edin.
• Doktorun önerdiği ultrason ve kontrol randevularını aksatmayın.
• Aniden başlayan şiddetli ağrıyı önemseyin ve acil yardım alın.
• Gebelik ihtimali varsa bunu doktorunuza mutlaka bildirin.
• Ağrı kesici veya hormon ilacını doktor önerisi olmadan kullanmayın.
• Devam eden şişkinlik, adet düzensizliği veya cinsel ilişki sırasında ağrı için muayene olun.

Yumurtalık kisti kansere dönüşür mü?

Yumurtalık kistlerinin büyük bölümü iyi huyludur ve özellikle üreme çağında görülen fonksiyonel kistler çoğunlukla kanser değildir. Bununla birlikte menopoz sonrası ortaya çıkan, büyüyen, karmaşık yapıya sahip veya uzun süre devam eden kistler daha ayrıntılı incelenebilir.

Kistin kanserli olup olmadığı yalnızca belirtilere bakılarak anlaşılamaz. Ultrason bulguları, kan testleri ve gerektiğinde ileri incelemeler doktor tarafından birlikte değerlendirilir. Bu nedenle belirti olmasa bile doktorun önerdiği takip planına uyulmalıdır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Alt karın ağrısı, adet düzensizliği, cinsel ilişki sırasında ağrı veya sürekli şişkinlik gibi şikâyetleriniz varsa kadın hastalıkları ve doğum uzmanından randevu almanız uygun olur. Şikâyetlerin aniden başlaması, çok şiddetli olması ya da baş dönmesi ve kusma gibi belirtilerle birlikte görülmesi durumunda acil sağlık kuruluşuna başvurun.

Önemli not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır ve tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. Yumurtalık kisti belirtileri kişiden kişiye değişebileceği için kesin değerlendirme, muayene ve gerekli tetkikler sonucunda doktor tarafından yapılmalıdır.